De Rekenkamer Zoetermeer heeft onderzoek gedaan naar de externe inhuur van personeel sinds 2015. Het doel was om inzicht te krijgen in de omvang, kosten en redenen voor inhuur, en om te beoordelen of alternatieven voldoende worden overwogen. Uit het onderzoek blijkt dat zowel de loonsom als de kosten voor externe inhuur zijn gestegen, maar dat de verhouding tussen vaste medewerkers en externen stabiel blijft rond 80% vast en 20% inhuur.
De gemeente zet externe medewerkers vooral in bij tijdelijke tekorten, ziekte, piekbelasting, projecten en wanneer specialistische kennis nodig is. Hoewel afdelingen vaak eerst kijken naar interne oplossingen, zoals herschikking of opleiding van personeel, blijken deze niet altijd voldoende.
De Rekenkamer concludeert dat de gemeente wel inzicht biedt in kosten en algemene trends, maar dat belangrijke informatie ontbreekt. Zo is er weinig duidelijkheid over de duur van inhuur, het aantal fte per afdeling en de precieze afwegingen die worden gemaakt. Bovendien worden keuzes voor inhuur niet op een uniforme manier vastgelegd.
Daarom worden drie verbeteringen aanbevolen aan de ambtelijke organisatie.
Ten eerste om elke inhuuraanvraag bij voorkeur vast te leggen in een kort standaardformulier, waarin staat waarom iemand nodig is, hoelang de inzet duurt en welke alternatieven zijn overwogen. Ten tweede om structureel gegevens per afdeling te verzamelen, zoals fte, duur, kosten en redenen van inhuur, om beter overzicht te houden. Ten derde om een toegankelijk overzicht te maken van mogelijke alternatieven, zodat afdelingen deze bij elke aanvraag eenvoudig kunnen meenemen in hun afweging.
Ook biedt de Rekenkamer een reflectie aan de raad. De gemeenteraad kan beter sturen op externe inhuur door rekening te houden met de bredere context, duidelijk te formuleren welke informatie nodig is, kritisch te kijken naar de impact van eigen keuzes en het onderwerp regelmatig te bespreken om zo tot duurzamere en realistische inzet van capaciteit te komen.
1024
19
Rekenkamer, inhuur, externen, derden, personeel